Шиғри уйланыуҙар

Ҡушъяулыҡлы ағинәйҙәр!
Һүҙ әйтәйек Ҡуштау өсөн!!!
Аң юғалтҡан баҫҡынсылар
Тойһон әйҙә аҡыл көсөн!
Барыһын да бар итеүсе
Әсәләр бит,
Буй еткергән уландарҙан
Тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш
Көтәләр бит…
Бер әсәнән тыуған баллар,
Килһәгеҙсе аңығыҙға,
Яулыҡ ташлап яуап көтәм
Алдығыҙға.
Иңрәмәһен Ер-әсәбеҙ.
Һыҡтамаһын Ҡуштауыбыҙ,
Өнһөҙ ҡалһаҡ, Киләсәккә
Ни тип яуап ҡайтарырбыҙ

Шиғри уйланыуҙар

Табаҡ та ғына табаҡ хатҡайҙарын
Тарихтарҙан яҙа Буранбай.
Йырҙарына уның ҡолаҡ һалып,
Тыңлай микән әле уландар?
Буранбайҙың ауыр тоҙаҡтары
Ер ҡыртышын йыртҡан юлдарҙан
Үҙ-үҙҙәрен хәҙер Себер һөрөп
Олағалар беҙҙең уландар.
Изге урын шулай бушап ҡалғас,
Ҡанат ҡағып бейей ҡоҙғондар.
Уралҡайы ятҡа ҡалһын өсөн,
Башын һалды микән Буранбай?

Читать далее «Шиғри уйланыуҙар»

Лоскутное покрывало

Портниху Фарзию знали не только в родной деревне, но и далеко за ее пределами. О ее мастерстве слышали и молодые женщины, и невесты на выданье, и только начинающие кокетничать с парнями девчушки-подростки. Весь день скрипели дверные петли в ее доме, напевая наскончаемую мелодию. Приходящие предлагают на перебой: «Енгей*, давай мы воды натаскаем, белье постираем, садись скорее за шитье! Все что надо по дому сделаем, лишь бы руки твои были свободные». На любую работу готовы деревенские модницы, хотя и у самих дома работы – до самой ночи, еще и дети, за которыми нужен присмотр, но кто еще, кроме Фарзии поймет с полуслова, какой фасон тебе нужен, кто скроит платье по фигуре так, что оно станет самым любимым в нехитром гардеробе красавицы! …Сегодня собрались деревенские бабушки на посиделки – всех созвала Фарзия. Потягивали чай из блюдец, молодость вспоминали. Эх, и не поймешь, была ли жизнь стремительным ручьем или резвым ветром… Во сне это было или наяву… Казалось, совсем недавно они были полны желания жить, поднимали свое хозяйство, соперничали друг с другом в мастерстве и усердии. Свежесобранный мед источал аромат липы, стол ломился от августовских ягод, пирогов и лепешек. Бабушки расположились поудобней на “урындык”е – широкой, деревянной тахте, принялись за угощение, стали неспешно пить чай и так же неспешно разматывать клубок воспоминаний… Фарзия тем временем достала сшитое ею лоскутное покрывало. Волшебство этого покрывала было в том, что лоскуток его был чей-то историей, а все покрывало в целом – историей той, ушедшей, деревни. Что труды местных краеведов и передачи по телевизору! Лоскутная история была гораздо живей и правдивей! Многие узнали свои лоскутки, всех покрывало задело за живое! – Сидел бы кто в те времена и наши рассказы записывал, – растроганно вздохнула Хатира. В деревне ее звали красотка Хатира. – Какие были годы…

Читать далее «Лоскутное покрывало»

ПЕСНЬ СТЕПИ

Степь… без конца и без края степь… Качается, убаюкивая землю, голубой ковыль. Все небо сплошь покрыто звездами. В степи пасется табун, лошади утопают по пояс в траве. Ветер доносит со стороны реки Каралык запах полыни, земляники, шалфея. Неторопливо жуют траву овцы, спят, свернувшись пушистым клубком, ягнята. Поодаль виднеются в темноте белоснежные юрты. Небесный свод сливается с ковыльной степью. Кажется, что со времен Геродота здесь ничего не изменилось.

Читать далее «ПЕСНЬ СТЕПИ»

Һомай

“Урал батыр” эпосын ентекләп уҡыған һайын бөтмәҫ-төкәнмәҫ рухи байлыҡ ятҡанын күреп ғәжәпкә ҡалам. Халыҡтың тәрбиәүи һабаҡтары иҫ китмәле! Олатай-өләсәйҙәр хыялындағы кешелеклелек хөкөм һөргән, яҡшылыҡ өҫтөн булған ил хайран ҡалырлыҡ. Донъя баҡса, унда һәр кеше яҡшылыҡ ҡалдырырға тейеш!

Читать далее «Һомай»

Нимә ул тормош һабаҡтары

Ҡәҙерле балалар!

Мәктәптә уҡытыусылар һеҙҙе уҡырға, яҙырға, хисапларға өйрәтә. Шулай уҡ үҙеңде нисек тоторға, нисек һөйләшергә, ҡайһылайыраҡ итеп бәхәс-әңгәмә ҡорорға, матур кейенергә, зауыҡ менән биҙәнергә, һаулыҡты нисек һаҡларға һәм тағы бихисап һөнәрҙәргә өйрәнерһегеҙ.

Кеше нисек йәшәргә кәрәклеген үҙе уйлап сығармай. Был һабаҡ беҙгә быуындан-быуынға, быуаттан-быуатҡа өлкәндәрҙең өгөт-нәсихәте, китаптар, дәреслектәр аша бирелә. Ә боронғо заманда был тәрбиә әкиәт, риүәйәт, мәҡәл аша телдән-телгә күсә килгән.

Читать далее «Нимә ул тормош һабаҡтары»

АРҒЫМАҠ

Яҙыусы, педагог һәм журналист Мәрйәм Бураҡаеваның мемуар-эссе жанрында яҙылған был китабы ете бүлектән тора. Автор аң, рух, ғәм, ырыҫ, моң, аҡыл һәм ҡот — бына ошо ете изге төшөнсәне йәшәүенең асылы итә алған кеше генә арғымаҡты — үткәндәр аманатына тоғролоҡто һәм яҡты киләсәккә ынтылышты кәүҙәләндереүсе мифологик йән эйәһен эйәрләй алыр, тигән фекер уткәрә.

Читать далее «АРҒЫМАҠ»